ادب چيست؟


ادب چيست؟

اين صفت كه سرمايه ارزشمند رفتارى انسان و رسالت پدر و مادرو مربى است‏بر چه پايه‏هايى

استوار است؟ آيا يك خصلت درونى‏است؟ آيا رفتارى اجتماعى است‏يا حالتى روحى؟ رمز اينكه

انسان ازافراد مؤدب، خوشش مى‏آيد چيست؟

وقتى سخن از «ادب‏» به ميان مى‏آيد، نوعى رفتار خاص و سنجيده‏با افراد پيرامون (از كوچك و

بزرگ و آشنا و بيگانه) در نظر مى‏آيد. اين‏رفتار كه از تربيت‏شايسته نشات مى‏گيرد، به نحوه

سخن گفتن، راه‏رفتن، معاشرت، نگاه، درخواست، سؤال، جواب و ... مربوط مى‏شود.


ادب، هنرى آموختنى است. مى‏توان گفت: «ادب، تربيت‏شايسته‏است‏»، خواه مربى، پدر و مادر

باشد، يا استاد و مربى.

امام صادق(ع) فرمود: پدرم مرا به سه نكته ادب كرد ... فرمود: هركس با رفيق بد همنشينى

كند، سالم نمى‏ماند و هر كس كه مراقب و مقيدبه گفتارش نباشد پشيمان مى‏گردد و هر كس

به جاهاى بد، رفت و آمدكند، متهم مى‏شود: «ادبنى ابى بثلاث ... قال لى: يا بنى! من يصحب

صاحب‏السوء لا يسلم و من لا يقيد الفاظه يندم و من يدخل مداخل السوء يتهم.» (1) .

آنچه در اين حديث مطرح است، ضابطه داشتن «دوستى‏» و «گفتار»و «معاشرت‏» است. دوست

دارى با تو چگونه رفتار كنند؟ مگر نه اينكه‏مى‏خواهى تو را با احترام ياد كنند؟ خوبيهايت را

بگويند؟ نام و لقب‏زشت‏بر تو نگذارند؟ مگر نه اينكه از توهين و تحقير و استهزاى‏ديگران نسبت‏به

خودت ناراحت و رنجيده مى‏شوى؟ مگر نه اينكه‏دوست دارى در جمع مردم، مورد تكريم و

تشويق و توجه قرار گيرى؟

يكى از نكات مهم مربوط به معاشرت، آن است كه آنچه را در باره‏خود نمى‏پسندى، در باره

ديگران هم روا ندانى و آنچه نسبت‏به‏خويش دوست مى‏دارى، براى ديگران هم بخواهى و آنچه

را در كارديگران زشت مى‏شمارى، براى خود نيز زشت‏بدانى. اگر از كارهاى‏ناپسند ديگران انتقاد

مى‏كنى، همان كارها و صفات در تو نباشد. اين‏نوعى «خود ادب كردن‏» است و كسى به اين

موهبت دست مى‏يابد كه ازفرزانگى و هوشيارى و عقلانيتى تيز و بصير برخوردار باشد. به‏فرموده

حضرت امير(ع):



«كفاك ادبا لنفسك اجتناب ما تكرهه من غيرك‏»; .

در ادب كردن تو نسبت‏به خويشتن، همين تو را بس كه آنچه را ازديگرى ناپسند مى‏بينى از آن

پرهيز كنى.

هر كس حد و مرز خود را بشناسد و از آن فراتر نرود، داراى ادب‏است. بى‏ادبى، نوعى ورود به

منطقه ممنوعه و پايمال كردن حد و حريم‏در برخوردهاست. اين سخن بلند علوى را هم در اين

زمينه بخوانيم كه‏فرمود:

«افضل الادب ان يقف الانسان على حده و لا يتعدى قدره‏»; .

برترين ادب، آن است كه انسان بر سر حد و مرز و اندازه خويش‏بايستد و از قدر خود فراتر نرود.

ادب، به خودى خود يك ارزش اخلاقى و اجتماعى است وارزش‏آفرين، هم براى فرزندان، هم براى

اولياء كه تربيت‏كننده آنانند.ادب در هر كه و هر كجا باشد، هاله‏اى از محبت و مجذوبيت را بر

گردخود پديد مى‏آورد و انسان باادب را عزيز و دوست‏داشتنى مى‏كند.ادب، خودش يك سرمايه

است و هر سرمايه‏اى بدون آن بى‏بهاست. مدالى است‏بر سينه صاحبش كه چشمها و دلها را

خيره و فريفته‏مى‏سازد.

آراستگى هر چيزى به چيزى است.

آن گونه كه علم، با حلم آراسته مى‏گردد،

و شجاعت، با گذشت و عفو زينت مى‏يابد،

و ثروت، با انفاق و بخشش، ارزش پيدا مى‏كند،

حسب و نسب هم با ادب، ارج مى‏يابد. شرافت نسب و اعتبارخانوادگى و آبرو و وجهه اجتماع،

بدون داشتن ادب، آرايشى سطحى‏بر چهره‏اى زشت است. اين سخن حضرت على(ع) است

كه:

«لا شرف مع سوء الادب‏»;

با بى‏ادبى، هيچ شرافتى نيست.

كسى كه بى‏اصل و تبار و نسب و حسب باشد، اگر ادب داشته‏باشد، شرافت مى‏يابد. ادب،

حتى نسب و تبار نامناسب را هم‏مى‏پوشاند. كلام اميرالمؤمنين(ع) چنين است:

«حسن الادب يستر قبيح النسب.»

/ 12 نظر / 9 بازدید
نمایش نظرات قبلی
حسين

طرحى دارم به مناسب ايام فاطميه و گذاشتن نوارى سياه رنگ به طور مشترك در وب لاگها به عنوان عزادار بودن بچه شيعه ها وب لاگ دار...كه تهيه اون نوار سياه رنگ به عهده خودم است.اگر با اون موافق هستيد براى من توى وب لاگ پيام بذاريد و يا برام نامه بفرستيد.

اوشگول

سلام. خسته نباشی دوست خوب. نوشتم که بودنی ما همچنان سر می زنیم و لذت می بریم.یا علی

نيمه ديوانه

سلام..خوشحال ميشم اگر در مورد مطلب ” دلقكها “ در وبلاگ من نظر بدين.ممنون.

نيمه ديوانه

سلام.از اينكه به وبلاگ من سر زدين ممنون.مطلي با عنوان « دارا، سارا و خودروی ملی » نوشته ام كه خودم آنرا خيلي دوست دارم. بسيار سپاسگذارم اگر آنرا بخوانيد و نظرتان را اعلام كنيد

نيمه ديوانه

ضمنا با ادب بودن كاري است بس مشكل. چه ، آنرا از خداي طلب مي بايد كرد.به قول آن كه فرمود : از خدا خواهيم توفيق ادب. بي ادب محروم ماند از لطف حق.بي ادبي و بد اخلاقي دوري از خدا را در پي دارد.

من

سلامدوست عزيز لينك وبلاگ شما به آمريكا هم رفت!

dr.negahdari

قربون ادبت برم قربون همه بچه هاي لاگستان پرشين كه اينقدر بدون اينكه همديگرو ديده باشن بهم عشق مي ورزن برم

حبيب

« سيماى حضرت فاطمه سلام الله عليها در روز قيامت »تقديم به دوست داران اهل بيت عليهم السلام مهدي جان حبيب منتظر توست بيا

توحید

مطالب شما خیلی جالب بود من لینک بلاگتون رو توی بلاگم زدمباآرزوی موفقیت و سلامتی